top of page

Powracamy po swoich

1 grudnia 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach zostali straceni Antoni Fojcik, ps. „Tosiek” i Władysław Grad – żołnierze podziemia niepodległościowego. Obaj zostali odnalezieni podczas prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach.

Antoni Fojcik, ps. „Tosiek” urodził się 25 kwietnia 1916 r. w Rybniku. W latach 1936-38 służył w 3 Pułku Ułanów w Tarnowskich Górach. We wrześniu 1939 r. brał udział w wojnie obronnej. W 1941 r. został wywieziony na roboty przymusowe do Magdeburga. Po ucieczce w 1943 r. ukrywał się w Niemczech, a od 1944 r. niedaleko Rybnika. Od września 1945 r. działał w grupie dywersyjnej Rocha Koziołka ps. „Odra”, podlegającej wówczas inspektoratowi rybnickiemu DSZ. Został aresztowany w lutym 1946 r. i przeszedł ciężkie śledztwo w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach. 31 sierpnia 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach na sesji wyjazdowej w Rybniku, skazał „Tośka” na karę śmierci. Wyrok wykonano 11 grudnia 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach. Szczątki Antoniego Fojcika odnaleziono w 2018 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach.

Władysław Grad urodził się 20 maja 1920 r. w Rybniku. W okresie okupacji był członkiem, założonej w 1940 r. w Rybniku, organizacji konspiracyjnej Tajna Polska Organizacja Powstańcza, następnie włączonej do ZWZ-AK. Od maja 1942 ukrywał się pod Jędrzejowem. Od września 1945 r. działał w grupie dywersyjnej Rocha Koziołka ps. „Odra”, podlegającej wówczas inspektoratowi rybnickiemu DSZ. Aresztowany w lutym 1946 r. przeszedł ciężkie śledztwo w siedzibie katowickiego UB. 31 sierpnia 1946 r. został skazany na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach na sesji wyjazdowej w Rybniku. Wyrok wykonano 11 grudnia 1946 r. w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach. Szczątki Władysława Grada odnaleziono we wrześniu 2019 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach.

Ich nazwiska jako odnalezionych ogłoszono uroczyście w Belwederze 22 lipca 2022 r.


Na podstawie Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN


Fot. Piotr Życieński (IPN)



1 wyświetlenie
bottom of page