Ppor. Władysław Żwirek

(Władysław Sawicki) "Wysoki", "Gall", "Roman"


10 lipca 1945 roku wieczorem o godz. 19:00 aresztowany na cmentarzu przy ul. Lipowej podczas umówionego spotkania. Został poddany ciężkiemu i brutalnemu śledztwu.

Urodzony 15 listopada 1911 roku we wsi Wnorów gmina Łoniów, uczestnik kampanii wrześniowej, brał udział w obronie Lwowa. Ciężko ranny ze szpitala trafił do Stalagu 21 A jako jeniec. Po zwolnieniu z niewoli i powrocie w Sandomierskie związał się z działającą na tamtym terenie Narodową Organizacją Wojskową (NOW). Po złożeniu przysięgi został komendantem rejonu. Po przejściu części członków tej organizacji w struktury AK, „Wysoki” pozostał w niezależnej grupie NOW, która przekształciła się w Narodowe Siły Zbrojne (NSZ). Po okupacji niemieckiej i wejściu na tereny Armii Czerwonej, po próbach aresztowania go przez NKWD przeniósł się w Lubelskie. Dzięki znajomościom z okresu okupacyjnego nawiązał kontakty z NSZ. Do aktywnej działalności w tej formacji wojskowej włączył się po aresztowaniach, które miały miejsce na przełomie 1944/1945 roku. Władysław Żwirek „Wysoki” objął stanowisko Komendanta NSZ Chełm, pełniąc jednocześnie obowiązki Komendanta Powiatowego NSZ Chełm pod pseudonimem „Roman”. Był ponadto w stałym kontakcie z oddziałami leśnymi NSZ.

Po aresztowaniu i zakończeniu śledztwa w dniu 19 października 1945 roku zapadło postanowienie o pociągnięciu Władysława Żwirka do odpowiedzialności karnej. Jego sprawa została włączona do grupy oskarżonych 23. osób NSZ-NZW z Lubelskiego. W dniu 28 stycznia 1946 roku wszystkich objętych aktem oskarżenia przewieziono z więzienia na Zamku w Lublinie, trasą przez Siedlce, do aresztu na Rakowieckiej w Warszawie.

Rozprawa odbyła się w dniach 14 II-19 III 1946 roku przed Wojskowym Sądem Okręgu Warszawskiego, który skazał Władysława Żwirka na mocy art. 1, 12 i 13 dekretu O ochronie państwa na karę śmierci. Jednocześnie orzeczono utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek całego mienia.

Prezes Najwyższego Sądu Wojskowego płk Aleksander Michniewicz, w swojej opinii do wydanego wyroku dla prezydenta orzekł, że „skazany Władysław Żwirek ps. Wysoki na łaskę nie zasługuje”. Bolesław Bierut 16 maja 1946 roku nie skorzystał z prawa łaski w stosunku do skazanych w procesie. Zarządzono bezzwłocznie wykonanie wyroków.

W dniu 24 maja 1946 roku w więzieniu Warszawa-Mokotów wykonano wyrok śmierci przez rozstrzelanie. Ciało zamordowanego wraz z sześcioma innymi wywieziono na Służewiec.

0 wyświetleń